ตอบสั้น ๆ:
- สีม่วง = เขตอุตสาหกรรม ตั้งโรงงานได้ เป็นโซนที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับโรงงาน
- สีม่วงอ่อน / ม่วงลายขาว = เขตคลังสินค้า เหมาะกับโกดัง จุดกระจายสินค้า และงานบางประเภท
- สีเหลือง / สีส้ม = เขตที่อยู่อาศัยความหนาแน่นน้อย/ปานกลาง โดยทั่วไป ห้ามหรือจำกัดมาก สำหรับโรงงาน
ก่อนเช่าโรงงาน ให้เช็กผังเมืองของ “แปลงที่ดินนั้น” ทุกครั้ง เพราะถ้าผังเมืองไม่อนุญาต คุณจะขอใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (รง.4) ไม่ได้
เรื่องผังเมืองเป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการมักมองข้าม เพราะมองไม่เห็นด้วยตา โกดังสองหลังหน้าตาเหมือนกันทุกอย่าง แต่อยู่คนละสีผังเมือง ผลคือหลังหนึ่งตั้งโรงงานได้ อีกหลังทำไม่ได้ บทความนี้ผมจะอธิบายแบบเข้าใจง่ายครับ
สีผังเมืองคืออะไร
ผังเมืองรวม (Comprehensive Plan แผนกำหนดการใช้ที่ดินของแต่ละพื้นที่) จะใช้สีบนแผนที่บอกว่าที่ดินแต่ละแปลงใช้ทำอะไรได้บ้าง แต่ละจังหวัดและกรุงเทพฯ มีผังของตัวเอง สีหลัก ๆ มีความหมายคล้ายกัน แต่รายละเอียดข้อห้ามต่างกันได้
ตารางสรุปสีผังเมือง (อ้างอิงผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร)
| สี | รหัส | ความหมาย | โรงงาน | โกดัง/คลังสินค้า |
|---|---|---|---|---|
| เหลือง | ย.1–ย.4 | ที่อยู่อาศัยหนาแน่นน้อย | ห้าม/จำกัดมาก | จำกัด |
| ส้ม | ย.5–ย.7 | ที่อยู่อาศัยหนาแน่นปานกลาง | ห้าม/จำกัดมาก | จำกัด |
| น้ำตาล | ย.8–ย.10 | ที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก | จำกัดมาก | จำกัด |
| แดง | พ.1–พ.5 | พาณิชยกรรม | จำกัด | จำกัด |
| ม่วง | อ.1–อ.2 | อุตสาหกรรม | ได้ | ได้ |
| ม่วงอ่อน / ม่วงลายขาว | อ.3 | คลังสินค้า | จำกัดเฉพาะบางประเภท | ได้ |
| ขาวลายเขียว / เขียว | ก.1–ก.5 | ชนบทและเกษตรกรรม | จำกัดมาก | จำกัด |
| น้ำเงิน | ส. | สถาบันราชการ สาธารณูปโภค | ไม่ได้ | ไม่ได้ |
คำว่า “จำกัด” หมายถึงบางประเภทหรือบางขนาดอาจทำได้ตามข้อกำหนดของผังนั้น ๆ ต้องเปิดอ่านข้อกำหนดท้ายผังเมืองรวมของพื้นที่จริงทุกครั้งครับ
พื้นที่สีม่วงคืออะไร ทำไมโรงงานต้องมองหา
พื้นที่สีม่วงคือ เขตอุตสาหกรรม ที่ผังเมืองกำหนดให้ใช้ประโยชน์เพื่อการผลิตเป็นหลัก ข้อดีสำหรับผู้เช่าโรงงานคือ
- ขออนุญาตตั้งโรงงานได้ง่ายกว่า เพราะผังเมืองไม่ใช่ตัวขวาง
- ลดปัญหากับชุมชน เพราะพื้นที่รอบข้างถูกวางไว้สำหรับอุตสาหกรรมอยู่แล้ว
- โครงสร้างพื้นฐานรองรับ ถนนและระบบไฟฟ้ามักออกแบบมาสำหรับรถบรรทุกและเครื่องจักร
พื้นที่สีเหลือง สีส้ม ตั้งโรงงานได้ไหม
โดยหลักทั่วไป ไม่เหมาะ ครับ เพราะเป็นเขตที่อยู่อาศัย ผังเมืองต้องการปกป้องผู้อยู่อาศัยจากเสียง ฝุ่น และรถบรรทุก ข้อกำหนดของหลายผังจึงห้ามโรงงานเกือบทุกประเภท หรืออนุญาตเฉพาะกิจการขนาดเล็กที่ไม่ก่อมลพิษ
ความเสี่ยงถ้าเช่าผิดโซน:
- ขอใบอนุญาตโรงงานไม่ผ่าน ทั้งที่เซ็นสัญญาและจ่ายมัดจำไปแล้ว
- ถูกร้องเรียนจากเพื่อนบ้านจนต้องหยุดกิจการ
- เสียค่าใช้จ่ายย้ายเครื่องจักรรอบสอง
วิธีเช็กสีผังเมืองก่อนเช่า (ทำได้ใน 3 ขั้น)
- ขอเลขโฉนดหรือพิกัดที่ดิน จากผู้ให้เช่า
- เปิดแผนที่ผังเมืองรวม ของพื้นที่นั้น จากเว็บไซต์กรมโยธาธิการและผังเมือง สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัด หรือสำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กทม. (สำหรับพื้นที่กรุงเทพฯ)
- ถ้ายังไม่แน่ใจ ให้ขอ “หนังสือรับรองการใช้ประโยชน์ที่ดิน” จากหน่วยงานผังเมืองในพื้นที่ ใช้ยืนยันได้ชัดที่สุด
ข้อควรระวัง: ผังเมืองรวมมีการปรับปรุงเป็นระยะ ให้เช็กฉบับที่ใช้บังคับ ณ วันที่จะเซ็นสัญญา ไม่ใช่ข้อมูลจากบทความเก่าหรือคำบอกเล่า
นอกจากสี ต้องดูอะไรอีก
- ประเภทกิจการของคุณ — บางกิจการถูกจำกัดแม้ในโซนอุตสาหกรรม หากมีมลพิษสูง
- ความกว้างถนนหน้าที่ดิน — ข้อกำหนดผังเมืองหลายฉบับผูกการใช้ประโยชน์บางอย่างกับความกว้างเขตทาง
- เอกสารอาคาร — อาคารต้องได้รับอนุญาตก่อสร้างให้ตรงกับการใช้งาน
ที่ The Bright Factory ทุกยูนิตออกแบบโดยวิศวกรและมีเอกสารถูกต้อง ถนนกว้าง 16 เมตร ใช้เป็นโกดัง จุดกระจายสินค้า หรือโรงงานผลิตตามประเภทที่ขออนุญาตได้ ก่อนเช่าสามารถสอบถามทีมงานเรื่องประเภทกิจการที่ทำได้ในแต่ละโครงการได้เลยครับ