ความรู้เรื่องเช่าโกดัง-โรงงาน

วิธีเลือกขนาดโกดัง/โรงงานให้พอดีกับธุรกิจ ไม่จ่ายแพงเกินจำเป็น

วิธีเลือกขนาดโกดัง/โรงงานให้พอดีกับธุรกิจ ไม่จ่ายแพงเกินจำเป็น

ตอบสั้น ๆ: สูตรคำนวณขนาดโกดังแบบเร็ว

พื้นที่ที่ต้องเช่า ≈ (จำนวนพาเลทสูงสุด ÷ จำนวนชั้นที่วางซ้อนได้) × 2.5 ตร.ม. + พื้นที่รับ-ส่งสินค้า 10–15% + สำนักงาน แล้วบวกเผื่อโต 15–20%

ตัวอย่าง: สต็อกสูงสุด 600 พาเลท ใช้ชั้นวาง 4 ชั้น → 150 ตำแหน่งบนพื้น × 2.5 = 375 ตร.ม. + พื้นที่รับ-ส่ง ~50 ตร.ม. → ราว 425 ตร.ม. บวกเผื่อโต → โกดังประมาณ 500 ตร.ม. กำลังพอดี

สำหรับโรงงาน กฎหัวแม่มือคือพื้นที่รวม ประมาณ 3–4 เท่าของพื้นที่ฐานเครื่องจักรทั้งหมด

ลูกค้าหลายรายเช่าโกดังใหญ่เกินไปเพราะ “กลัวไม่พอ” ส่วนอีกหลายรายเช่าเล็กเกินจนต้องย้ายภายในปีเดียว ทั้งสองแบบเสียเงินทั้งคู่ บทความนี้ผมจะสอนวิธีคิดแบบที่ใช้กันจริงหน้างาน ทำตามได้ด้วยเครื่องคิดเลขเครื่องเดียวครับ

ขั้นที่ 1: นับ “ของที่ต้องเก็บ” ให้เป็นหน่วยเดียวกัน

แปลงสินค้าทั้งหมดเป็น จำนวนพาเลท (Pallet แท่นรองสินค้าสำหรับรถโฟล์คลิฟท์) ขนาดมาตรฐานที่ใช้กันมากคือ 1.0 × 1.2 เมตร หรือ 1.1 × 1.1 เมตร

  • ใช้ตัวเลข “สต็อกสูงสุด” ในรอบปี ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย เช่น ช่วงก่อนเทศกาลที่สต็อกพุ่ง
  • ถ้าสินค้าวางพาเลทไม่ได้ (เช่น ม้วนยาว ของชิ้นใหญ่) ให้วัดพื้นที่ฐานจริงแทน

ขั้นที่ 2: ดูว่าวางซ้อนได้กี่ชั้น

จำนวนชั้นขึ้นกับ 2 อย่างคือ ความสูงอาคาร และ ความแข็งแรงของพื้น

  • อาคารสูงราว 10 เมตร โดยทั่วไปจะวางชั้นวาง (Racking โครงเหล็กวางพาเลทซ้อนหลายระดับ) ได้ราว 4–5 ระดับ ขึ้นกับความสูงของสินค้า
  • พื้นต้องรับน้ำหนักได้พอ เพราะขาชั้นวางกดน้ำหนักลงเป็นจุด ให้ดูค่ารับน้ำหนักพื้นเป็นตัน/ตร.ม. (Floor Load)
  • ถ้าวางพาเลทบนพื้นแล้วซ้อนกันเอง ให้นับตามจำนวนที่ซ้อนได้อย่างปลอดภัย ซึ่งมักน้อยกว่าชั้นวาง

ขั้นที่ 3: คูณพื้นที่ต่อพาเลทรวมทางเดิน

ตัวเลขที่หลายคนลืมคือ ทางเดินรถโฟล์คลิฟท์ ซึ่งกินพื้นที่มาก

  • พาเลท 1 ใบใช้พื้นที่ราว 1.2 ตร.ม.
  • เมื่อรวมทางเดินรถโฟล์คลิฟท์ (โดยทั่วไปกว้างราว 3–3.5 เมตร สำหรับรถยกแบบนั่งขับ) พื้นที่ต่อตำแหน่งพาเลทบนพื้นจะอยู่ที่ประมาณ 2.5–3 ตร.ม.

ขั้นที่ 4: บวกพื้นที่ส่วนอื่นที่ต้องมี

ส่วนเพิ่มสัดส่วนโดยประมาณทำไมต้องมี
พื้นที่รับ-ส่งสินค้า (Staging)10–15% ของพื้นที่เก็บพักสินค้าก่อนขึ้นชั้นหรือก่อนขึ้นรถ
โซนแพ็ก (ถ้าขายออนไลน์)5–15%โต๊ะแพ็ก กล่อง วัสดุกันกระแทก
สำนักงานตามจำนวนพนักงานงานเอกสาร รับลูกค้า
เผื่อการเติบโต15–20%ไม่ต้องย้ายเร็วเกินไป

ตัวเลขทั้งหมดในบทความเป็นค่าประมาณจากประสบการณ์หน้างาน ใช้คัดขนาดเบื้องต้น ก่อนให้วิศวกรหรือผู้ติดตั้งชั้นวางออกแบบละเอียดอีกครั้งครับ

กรณีโรงงาน: คิดจากเครื่องจักรและการไหลของงาน

โรงงานคิดต่างจากโกดังเล็กน้อย ให้เริ่มจากพื้นที่ฐานของเครื่องจักรทุกตัว แล้วคูณ 3–4 เท่า เพื่อเผื่อ

  • ระยะว่างรอบเครื่องสำหรับซ่อมบำรุง (ราว 1 เมตรรอบเครื่อง)
  • เส้นทางวัตถุดิบไหลจากรับเข้า → ผลิต → บรรจุ → จัดเก็บ (Material Flow) ไม่ให้วิ่งย้อนไปมา
  • พื้นที่พักวัตถุดิบและสินค้าระหว่างผลิต (WIP งานที่ยังผลิตไม่เสร็จ)

อย่าลืมเช็กสาธารณูปโภคพร้อมกันด้วย ได้แก่ ไฟฟ้า 3 เฟส (ระบบไฟสำหรับเครื่องจักร) และพื้นที่รับน้ำหนักเครื่องที่หนักที่สุดได้

ตัวอย่างขนาดที่ใช้จริง: 500 ตร.ม. กับ 1,000 ตร.ม. เหมาะกับใคร

ขนาดเหมาะกับธุรกิจแบบไหน
500 ตร.ม.ร้านออนไลน์ที่โตแล้ว, ตัวแทนจำหน่าย, โรงงานผลิตขนาดเล็ก, จุดกระจายสินค้าย่อย
1,000 ตร.ม.ผู้ค้าส่ง, ศูนย์กระจายสินค้าหลายจังหวัด, โรงงานที่มีหลายสายการผลิต

ที่ The Bright Factory เรามีโกดัง-โรงงานให้เช่าตั้งแต่ 500 ไปจนถึง 1,200 ตร.ม. (125–300 ตร.ว.) อาคารสูง 10 เมตร พื้นรับน้ำหนักได้ 2 ตัน/ตร.ม. และมีสำนักงานในตัวทุกยูนิต จึงไม่ต้องกันพื้นที่โกดังไปทำออฟฟิศเพิ่ม

3 ความผิดพลาดที่ทำให้จ่ายแพงเกินจำเป็น

  1. ใช้ตัวเลขสต็อกเฉลี่ย — พอถึงช่วงพีกพื้นที่ไม่พอ ต้องเช่าที่สำรองราคาแพง
  2. ดูแค่ ตร.ม. ไม่ดูความสูง — โกดังสูงช่วยให้เก็บได้มากขึ้นในพื้นที่เท่าเดิม
  3. ลืมคิดลานรถและทางเข้า — โกดังใหญ่แต่รถบรรทุกเข้าลำบาก เสียเวลาขนส่งทุกวัน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ไม่มีขนาดตายตัวตามกฎหมาย แต่ในตลาดโกดังให้เช่าสำหรับ SME มักแบ่งยูนิตราว 500 ตร.ม. และ 1,000 ตร.ม. เพราะเหมาะกับการใช้งานของธุรกิจขนาดเล็ก-กลาง

ถ้าวางบนพื้นอย่างเดียวได้ราว 150–180 ตำแหน่ง ถ้าใช้ชั้นวาง 4 ระดับจะเพิ่มเป็นหลายร้อยตำแหน่ง ขึ้นกับการวางผังทางเดินและความสูงสินค้า

แนะนำ 15–20% สำหรับสัญญา 1–3 ปี ถ้าคาดว่าธุรกิจโตเร็วกว่านั้น ให้เลือกโครงการที่มีหลายขนาดเพื่อย้ายยูนิตภายในโครงการได้

1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร ดังนั้นโกดัง 500 ตร.ม. เท่ากับ 125 ตร.ว.

สรุป

เลือกขนาดโกดังให้คิดจากสต็อกสูงสุด ความสูงที่วางซ้อนได้ และทางเดินรถ แล้วค่อยบวกพื้นที่ทำงานและเผื่อโต วิธีนี้ช่วยให้คุณจ่ายค่าเช่าเฉพาะพื้นที่ที่ใช้จริง

ยังไม่แน่ใจว่า 500 หรือ 1,000 ตร.ม.? โทรคุยกับทีมงาน The Bright Factory ได้ที่ 080-893-6366 บอกจำนวนสินค้าหรือเครื่องจักรคร่าว ๆ แล้วนัดชมยูนิตจริงย่านพุทธมณฑลสาย 4–บางบอน หรืออ้อมน้อย สมุทรสาครได้ครับ